Başkomutanlık Meydan Muharebesi

26 Ağustos 1922 sabahı gün ağarırken muharebeyi  yakından takip etmek amacıyla Başkomutan Mustafa Kemal, Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak ve Batı Cephesi Komutanı İsmet  Kocatepe’deki gözetleme yerine geldiler…

Savaş topçu ateşi  ile saat  04.30’da başlaması gerekirken, sis yüzünden 05.00’te başladı. Yunan mevzilerini ele geçirmek topçu ateşinde sonra başlayan piyade birliklerinin taarruzunda askerlerimiz, kahramanca savaşıyordu…Büyük bir hızla süren muharebede 29 Ağustos akşamına gelindiğinde TBMM orduları amacına ulaşmıştı…

Çalköy-Allıören-Yeniköy-Adatepe   arasındaki bölgede beş Yunan tümenine ve  iki kolordu  karargâhı ile  bağlı birliklere ait  her türlü savaş makineleri, topları ve donatımları savaş bölgesindeki derelerde, yamaçlarda ve yollarda idi…Kurtulan Yunan birlikleri Uşak-İzmir istikametine doğru dağınık birlikler olarak ger çekiliyorlardı…Başkomutan  ‘’ Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir’’ genel emrini ordu birliklerini verdi.

Trakya’daki Yunan birliklerinin Marmara üzerinden Bursa’ya getirilmesi söz konusu idi. Bu birliklerin katılmasıyla birlikte Manisa Akhisar-Salihli-Ödemiş hattında bir Yunan savunma hattı kurabilirdi. Bunun dışında Yunan birlikleri geri çekildikleri yerlerdeki köyleri yakıyorlar ve katliamlar yapıyorlardı…Süvari kolordusu  ve Birinci ordu takibe başladı…Savaş karargahı Uşak’a taşındı (2 Eylül 1922)…

Yunan ordusunun Küçük Asya Başkomutanı   General Trikopis ve diğer kurmay heyeti bağlı birlikleriyle geri çekilirken   Murat Dağı yakınlarında Çalköy ’de,  2 Eylül 1922’de esir alındı.. İsmet İnönü hatıralarında’’ Generalleri bana getirdiler. Gayet yorgun bir haldeydiler.  Dudakları şişmiş, çay ikram ettim, beraber çay içelim dedim. Çay içecek halleri yoktu, içemiyorlardı. Kendilerine arkadaşça, iyi muamele ettik. Hep beraber oturduk, muharebeden bahsettik. Kendilerinin iyi muharebe ettiklerini, talihin yaver olmadığını söyledim. Arkadaşça konuşalım dedim…’’ 

General Trikopis ve kurmay heyeti  Atatürk huzuruna getirildi… Durumu  cephede bulunan Halide Edip Adıvar’da şöyle anlatmaktadır: “Eylül’ün ikinci günü, Mustafa Kemal , Fevzi Paşa ve İsmet Paşa’nın bulunduğu yere  Yunan generalleri  getirildiklerinde   Fevzi Paşayla İsmet Paşa eğildiler, fakat ellerini vermediler…  Siyasi muhaliflerini hiçbir şey düşünmeksizin ezen bu asker ‘’ Mustafa Kemal Paşa’’ askerlik alanında bir büyük sanatkâr ve oyunun kaidelerine uyan bir sporcuydu. Trikopis, onun bu oyundaki rakibi. Bu askerlik oyununda yere vurduğu adama kaideye uygun olan hareketi muhafaza ediyordu. Sırtını yere getirdiği pehlivanın elini sıkan galip bir pehlivan gibi. Trikopis’in elini yakaladı, alelade bir el sıkışı müddetinden fazla tuttu. Oturun general, yorulmuş olacaksınız dedi. Bundan sonra sigara tabakasını uzattı, kahve ısmarladı. Trikopis’de ona açık bir hayranlıkla bakarak ‘’ Ben sizin bu kadar genç olduğunuzu bilmiyordum’’…diyerek bu alicenap karşılaşmaya cevap vermiştir…

İzmir’i geri almak için 1’inci ve 2’inci Süvari tümenleri gerekli tertipleri alarak İzmir’e girdiler. Süvari Yüzbaşı Zeki komutasındaki  süvari bölüğü hükümet konağını aldı…Yüzbaşı Zeki, hükümet konağına Türk  bayrağını çekti…İngiltere’nin desteğiyle İzmir’i ve Batı Anadolu’yu işgal eden Yunan ordusu büyük bir yenilgiye uğramıştı…

Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla ve Sevr Anlaşmasıyla amaçlanan emperyalist plan bozuldu…

Zafer Bayramı Kutlu Olsun…