MUSTAFA KEMAL ATATÜRK VE DEMOKRATİK TÜZÜK
Almanya’da Hitler, İtalya’da Mussolini gibi ırkçı diktatörlerin egemen olduğu ve tüm Avrupa’yı etkileri altına almaya çalıştıkları; CHP’de Atatürk’ün Genel Başkan, Başbakan İsmet İnönü’nün Genel Başkan Vekili (fiili Genel Başkan) ve Recep Peker’in de Genel Sekreter olduğu bir dönemde, Genel Sekreter, Avrupa’ya partilerin işleyişini incelemek, CHP Tüzüğünü de yenilemek için uzun bir “tetkik” seyahatine çıkar.
Dönüşünde de yakın zamanda yapılacak olan CHP Kurultayına (Atatürk’ün sağlığında yapılan son kurultay) sunulmak üzere bir tüzük ve detaylı program taslağı hazırlar, parti Genel Başkan Vekili İsmet İnönü’nün de onayını ve imzasını alarak, incelemesi, kurultaya sunulmak üzere, İnönü kanalıyla, Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürü Hasan Rıza Soyak’a iletir. Soyak, üstünkörü incelediği taslakları Atatürk’e sunar ve “evrak bizzat Başbakan tarafından iletildi” der. Atatürk de “masama bırak, sonra okurum” der.
Atatürk, sabaha kadar, hazırlanan tüzük ve program taslaklarını okumuş, notlar almıştır.
Soyak, sabah Köşk’e gittiğinde, çalışanlardan Atatürk’ün hiç uyumadığını, evrak incelediğini öğrenir. Huzura çıktığında da Atatürk hışımla Soyak’a bağırır. (Bundan sonrasını Soyak’ın anılarından okuyalım):
- “Bu zorbalar kimlerdir?
-Hangi zorbalar Paşam?
-Efendim, sen dün akşam getirdiğin kağıtları okumadın mı?
-Biraz okumuştum Paşam!
-Ha, işte orada bahsedilen bütün kuvvetleri nefsinde toplayıp tek partiyi, tabii dolayısıyla, devleti ve memleketi kendi başlarına idare edecek olan yüksek meclisin azasını diyorum; onları kim seçecek? Bu zorbalar heyeti, kuvvet ve salahiyetlerini kimden ve nasıl alacak? Hayret, hayreti uzma! Bu ne sakat düşüncedir, bu nasıl zihniyettir? Görülüyor ki, varmak istediğimiz hedef, henüz en yakın arkadaşlar tarafından bile, zerre kadar anlaşılmış değildir. Çocuk, biz öyle bir idare; öyle bir rejim istiyoruz ki, bu memlekette bir gün Padişahlığa taraftar olanlar dahi bir parti kurabilsinler.” (“Atatürk’ten Hatıralar”, sayfa 61)
6-9 Eylül tarihleri arasında CHP Olağanüstü Tüzük Kurultayı yapılacak.
Yeni tüzük yapma ihtiyacı, eskinin talepleri karşılayamaması üzerine gerekli olur.
Eğer mevcut tüzüğü uygulamada zorluklar yaşarsanız yenisini istersiniz. Bana göre de CHP Tüzük ve Programının tadili gerekli. Ancak, (örgütlerde ve STK’larda) 3-5 ay çalıştaylarda tartışıldıktan sonra yeni taslak oluşturulup, kurultay delegasyonuna sunulmalıydı.
Gelelim taslağa:
Aday belirlemede:
(Ön seçim veya diğer yöntemlerle; il ile ilçe örgütünün tavsiyesine göre PM karar verir.)
Genel ve Yerel Seçimlerde aday belirleme yöntemi ÖN SEÇİM olmalı ve PM yetkisi yurt genelinde %5’i aşmamalı.
Milletvekilleri aralıksız, en fazla iki dönem; Belediye Başkanları aralıksız, en fazla üç dönem seçilebilirler.
(Üyelik için “aidat ödeme, sandık çevresinde görev alma ve parti içi eğitimlere katılma zorunluluğu.)
Parti içi eğitim zorunluluğu, aday olacaklarda (PM-Millet Vekili-Belediye Başkanı-İlçe, İl yöneticileri) aranmalıdır.
(Parti tüzük ve programını okumamış çok yönetici vardır.)
Örgütlerde temsil açısından:
İLÇE VE İL YÖNETİM KURULLARI (BAŞKAN HARİÇ), SEÇİME KATILAN LİSTELERİN OY ORANINA GÖRE BELİRLENMELİ.
