Siyaset Ankara

Seçimlere 3 gün kaldı ve  72 saatten daha az bir süre var artık.

Seçime katılacak Kemal KILIÇDAROĞLU ve Recep Tayyip ERDOĞAN son viraja girerken, bir yandan yeni işbirlikleri sağlıyorlar, bir yandan da halka kendilerini anlatmaya devam ediyorlar.

14 Mayıs 2023 tarihindeki milletvekili  seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçimi sonuçlandığında, TBMM üyeleri belli oldu ama Başkanlık seçiminde kazanan olmadı.

Seçim sonrası bir kazananlar ve kaybedenler değerlendirmesi aldı yürüdü.

Ancak, kesin olarak ortaya çıkan bir gerçek var ki, o da iki ittifakında Amiral gemileri olan AKP kaybederek 2002 seviyesine geriledi. CHP ise umduğunu bulamazken, artırdığı vekillerini ittifak ortaklarına verdiği için vekil kaybetti.

Seçimin gerçekten kazananları kimler oldu?

Cumhurbaşkanlığı seçiminde kazanan olmadı..

Ancak, bir kaybedeni var. O da girdiği her seçimi kazandığı sanısını topluma kabul ettirmiş olan Erdoğan.

1. Aslında 2014 yerel seçiminden bu yana oy kaybeden ve 2015 haziran seçimleri ile en son 2019 da İstanbul BBB kaybeden Erdoğan bu seçimi kazanamadı.
2. Zira elinde TRT başta olmak üzere tüm radyo ve tv kuruluşlarına rağmen kazanamadı.
3. Devletin tüm ekonomik imkanlarını, bütçe dışı kaynakları kullandığı halde kazanamadı.
4. Yine devletin tüm bürokrasisini doğrudan seçime soktuğu halde, Bakanlar-Genel Müdürler-Valiler-Kaymakamlar-Diyanet teşkilatı ve hatta TSK gemileri-uçakları-sihaları-tankları bile seçime girdiği halde kazanamadı.
5. YSK üyelerinin tamamının atanmasına, il ve ilçe seçim kurulu heyet oluşumuna dair 73 yıllık yasa kurallarını değiştirdiği halde kazanamadı.

Kemal KILIÇDAROĞLU, başkanlığı kazanamadı. Ancak, seçimin adaletsiz koşulları ve her türlü hukuk ve ahlak dışı karşıt kampanyaya rağmen % 45 oya ulaştı.

Seçimin sürprizi ATA İttifakının adayı Sinan OĞAN ve aldığı % 5.17 oy oldu.

28 MAYIS 2023 BAŞKANLIK SEÇİMİ NASIL SONUÇLANACAK

Şimdi, 28 Mayıs 2023 tarihinde yeni bir Başkanlık seçimi yapacağız. Her şey sıfırlandı.

Gerçi, Erdoğan 2. Tur seçiminde de, yine devlet imkanları ve devlet gücünü sonuna kadar kullanarak gidiyor. Hatta, sahte içerikler ile montajlanmış videolar ve dezenformasyonlara da devam ediliyor. Sinan Oğan’ında katılımına karşın hala seçim sonucundan emin değiller.

Kılıçdaroğlu, yeni seçime Zafer Partisi’nin % 2,4 lük desteğini almış durumda gidiyor. Sinan Oğan’ın aldığı oylardan en fazla 0.50 lik bir payını taşıyacağı görüşleri egemen. Bu durumda Sinan Oğan’a oy veren % 4-4,5 puan oy veren Erdoğan karşıtlarından gelecek oyları, çevirebileceği milliyetçi oyları ve Erdoğan’ı tercih eden bir kısım seçmeni lehine çevirmeye çalışıyor.

TBMM de Cumhur ittifakının çoğunluk alması istikrar ve uyumlu yönetim arayışındaki bazı seçmene cazip gelebilir. Ancak, toplumun yaygın olan tek adam yönetimi, denge ve denetim sağlanması talepleri bu defa ağır basabilir.

Son Zafer Partisi işbirliği, Millet İttifakı adayı Kemal KILIÇDAROĞLU’nun  seçimi kazanma olasılığını artırdı. Özellikle, MHP seçmeni ve bir kısım oy kullanmayan seçmenlerin oyunu alarak seçimi kazanabileceği yorumları ve kanaatleri artmaya başladı.

TBMM SEÇİMLERİNDE NE OLDU?

Seçimin en büyük kaybedeni AKP.

Oylarının % 17 sini kaybederek, 2002 seçimlerinde aldığı oya gerilemiş. 295 vekilinde 27 tanesini (%10 nu) kaybetmiş durumda. Ayrıca, HÜDA-PAR ve DSP kontenjanları da düşüldüğünde vekil sayısı 260 geriliyor. 21 yıllık hizmet ve zenginleştirdiği kesimlere rağmen 21 yıl önce başladığı oy oranına geri dönmüş durumda.

Beklentilerini gerçekleştirememiş olması nedeniyle CHP de kaybedenler arasında. Oylarını % 12 artırsa da, beklenen oy oranının altında kaldı. Hatta, CHP çatısı altında seçime katılan partilerin beklenen oy katkısı sağlamadığı görüldü. Vekil sayısını 23 artırarak, 169 vekile ulaştı. Ancak, ittifak partilerine verdiği kontenjanlar nedeniyle vekil sayısı düştü ve kaybedenler arasında yerini aldı.

CHP nin kazancı ise, ezeli rakibi AKP’yi 2002 seviyesine indirmeyi başarmasıdır.

Yeni dönemde merkez sağa talip olan İYİ Parti, % 10 da kalmıştır. Merkez sağın yanı sıra Milliyetçi sağda da yarış İYİP ve MHP arasında devam ediyor. MHP %1 lik oy kaybıyla da olsa, İYİP den daha fazla oy ve vekil çıkarmayı başardı. Ancak, Milliyetçi kesimde liderlik yarışına Zafer Partisi de % 2.4 oy oranı ile katılmış durumda.

TBMM sonuçlarına politik eksenler itibariyle baktığımızda ise:

1. Atatürkçü, Cumhuriyetçi ve Seküler yaşam tarzını temsil eden partilerin/ittifakların

(Millet İttifakı, Ata İttifakı, Emek ve Özgürlük İttifakı,  Sosyalist Güç Birliği, Memleket Partisi ve MHP) toplam oyları % 60

2. İslamcı ve Muhafazakarlığı ağır basan partilerin (AKP, YRP, HÜDA-PAR, BBP) toplam oyları ise % 40. Bir önceki seçime göre gerilemiş durumda.
3. Milliyetçi sağ olarak da MHP, İYİP, ZP ve BBP ekseninde % 25 lik grup oluşuyor.
4. Siyasal yelpazede sağ kabul edilen partilerin desteği (CUMHUR İTTİFAKI, ATA İTTİFAKI, İYİP, DEVA,SP,GELECEK VE DİĞERLERİ) % 65 e ulaşmış durumda.
5. Sol kabul edilen partiler ise (CHP, Emek ve Özgürlük İttifakı,  Sosyalist Güç Birliği, Memleket Partisi ve VP) % 35 düzeyindedir.

Yeni seçmenlerin, özellikle sağ siyasete yakın ailelerde yetişenlerin ZP, MP ve Sinan OĞAN    tercihleri dikkat çekmektedir.

Toplumun genelinde, bir önceki seçimlere göre kayda değer bir siyasal tutum ve davranış değişimi yoktur. Sağ ve sol partilerin kendi aralarında bir oy geçişkenliği vardır. Özellikle yıpranan Akp’den kaçan seçmenin adresi MHP-YRP-ZP olmuştur. CHP’den kaçan seçmende Memleket partisi ve Zafer Partisine kaymıştır.